S690QL Sac

S690QL sac kalitesi neyin adıdır?

S690QL, EN 10025-6 kapsamında su verilmiş ve menevişlenmiş (Q+T) yüksek mukavemetli yapı çeliği levhadır; malzeme numarası 1.8928 olarak geçer. Sondaki QL harfleri, -40 °C'de darbe tokluğunun istendiğini gösterir.

Sınıf adı üç parçadan okunur: S yapı çeliğini, 690 asgari akma dayanımını (MPa), QL ise su verme ve menevişleme ile -40 °C darbe şartını anlatır. Aynı dayanım sınıfında farklı darbe sıcaklıkları için ayrı harf takımları vardır; bu sayfa yalnızca QL sınıfını ele alır.

Darbe şartı rakamla yazılır: -40 °C'de boyuna numunede en az 30 J, enine numunede en az 27 J. Soğuk bölgede çalışan vinç, yük taşıyıcı ve şase gibi parçalarda sipariş çoğunlukla bu satıra göre verilir.

Tedarik biçimi levhadır; şerit ya da rulo değildir. Bu ayrım, sonraki başlıklarda S700MC ile karşılaştırılırken de belirleyici olacaktır.

S690QL sac fiyatları

KDV hariç Ekim 2026 fiyatlarıyla S690QL sac, 10 mm kalınlıkta 80,15 ₺/kg fiyatlanıyor; tablo 5 ile 25 mm arası kalınlıkları ton, m² ve plaka bazında gösterir. Fiyatı kalınlık, ebat, tonaj ve belge kapsamı değiştirir.

Dört etken ayrı ayrı okunmalıdır. Kalınlık arttıkça levhanın ısıl işlem maliyeti değişir. Standart dışı ebat, kesim firesini büyütür. Tonaj yükseldikçe birim fiyat kademe atlar. EN 10204 3.1 sertifikası ve darbe deneyi belgesi istendiğinde belge kalemi tutara eklenir.

Fiyat, ton, metrekare ve plaka birimlerine çevrilmeden kıyaslanmamalıdır. Kilo fiyatı biliniyorsa ton fiyatı bin katıdır; metrekare fiyatı, kilo fiyatı ile kg/m² değerinin çarpımıdır; plaka fiyatı ise metrekare fiyatı ile plaka alanının çarpımıdır. KDV hariç ve dahil ayrımı her satıra yazılır.

Sınıf (S690QL), kalınlık, ebat, adet ve belge türünü WhatsApp'tan tek mesajla yazarsanız toplam tutar tek turda çıkar.

S690QL sac fiyat hesaplama

S690QL plaka tutarı, plaka kilosunun kilo fiyatıyla çarpılmasıyla bulunur. Kilo ise kg/m² = kalınlık (mm) x 7,85 formülüyle çıkar; katsayı, 7,85 g/cm³ (7850 kg/m³) yoğunluktan gelir.

Örnek: 12 mm kalınlık, 1500x3000 mm plaka. 12 x 7,85 işlemi 94,2 kg/m² verir. Plaka 4,5 m² olduğundan brüt ağırlık 423,9 kg bulunur; yani 0,4239 ton. Tablodaki kilo fiyatı bu değerle çarpıldığında KDV hariç plaka tutarı çıkar.

Brüt ağırlık, kesim öncesi levhanın kilosudur. Parça kesildikten sonra kalan net ağırlık, fire kadar azdır; fatura ise genellikle brüt kiloya yazılır. Aşağıdaki hesaplayıcıda kalınlık ve ebat girilince plaka, kilo ve tutar birlikte görülür.

S690QL çekme dayanımı ve mekanik değerleri

50 mm kalınlığa kadar asgari akma dayanımı (ReH) 690 MPa, çekme dayanımı (Rm) 770-940 MPa'dır; uzama asgari %14 olarak istenir. Kalınlık arttıkça akma değeri düşer.

• 50 mm ve altı: ReH 690 MPa, Rm 770-940 MPa
• 50-100 mm arası: ReH 650 MPa, Rm 760-930 MPa
• 100-150 mm arası: ReH 630 MPa, Rm 710-900 MPa

Üç kalınlık bandı, hesapta hangi satırın esas alınacağını gösterir. 60 mm'lik bir levhada 690 MPa'ya güvenmek hatalıdır; bu kalınlıkta 650 MPa ile hesap yapılır. İnce levhada ise fark görülmez.

Akma ile çekme arasındaki aralık, çeliğin kopmadan önce taşıyacağı plastik payı anlatır. Sertifikadaki gerçek değerler standardın alt sınırının üzerinde olur, ancak tasarımda alt sınır kullanılır.

S690QL kimyasal bileşimi

S690QL kimyasal olarak düşük karbonlu, mangan ve alaşım elementleriyle güçlendirilmiş bir çeliktir. Sınır rakamları kalınlığa göre değiştiği için burada yazılmaz; sertifikadan ve güncel standart metninden okunur.

Sertifikada dikkat edilecek iki satır karbon ve mangandır. Karbon düşük tutulduğunda kaynak kolaylaşır; mangan yükseldiğinde sertleşebilirlik artar. Su verme sırasında çekirdeğe kadar sertleşme, alaşım katkılarıyla desteklenir.

Asıl dayanımı kimya değil, ısıl işlem verir: levha östenit sıcaklığından hızla soğutulur, sonra menevişlenerek toklaştırılır. Karbon eşdeğeri de kalınlığa ve üreticiye bağlıdır; kaynak planı yapılacaksa bu değer sertifikadan alınmalıdır.

S690QL muadil kaliteler ve karşılığı

S690QL, EN 10025-6 standardındaki adıdır ve piyasada da aynı adla satılır; malzeme numarası 1.8928'dir. Eski DIN ya da St/Fe türü bir karşılık adı yoktur.

Adlar yan yana okunduğunda tablo sadeleşir: piyasada S690QL, EN standardında S690QL, malzeme numarasında 1.8928. Üç ad aynı levhayı anlatır.

Karıştırılan adlar da vardır. S700MC, adındaki 700'e rağmen S690QL'nin karşılığı değildir; o, sıcak şerit olarak EN 10149-2 kapsamında üretilir. Marka adlarıyla satılan benzer Q+T levhalar da çıkabilir, ancak siparişte esas olan EN adıdır.

S690QL sac plaka boyutları ve kilosu

176,6 kg (5 mm), 282,6 kg (8 mm), 423,9 kg (12 mm) ve 706,5 kg (20 mm): 1500x3000 mm S690QL plakanın brüt ağırlıkları bunlardır.

• 5 mm: 39,25 kg/m²
• 8 mm: 62,8 kg/m²
• 12 mm: 94,2 kg/m²
• 20 mm: 157 kg/m²

Kalınlık ile kilo doğru orantılıdır; 20 mm plaka, 5 mm plakanın dört katı ağırdır. 10 mm altı ince sac, 10 mm ve üzeri levha sayılır; S690QL ağırlıklı olarak levha tarafında kullanılır. Ton planlamasında bu rakamlar adetle çarpılır ve toplam ton tablodaki ton fiyatına uygulanır.

Mevcut ebat ve kalınlık seçenekleri stoka göre değişir; ölçü listesini WhatsApp'tan isteyebilirsiniz.

S690QL kaynaklanabilirliği ve işlenmesi

S690QL kaynak edilebilir, ancak sıradan yapı çeliklerine göre çok daha disiplinli bir süreç ister. Ön ısıtma, ara pasa sıcaklığı ve ısı girdisi kalınlığa göre belirlenir; bu sayfada sıcaklık değeri verilmez.

Hata genellikle hidrojen ve soğuma hızından kaynaklanır. Elektrot ve tel kurutulur, kaynak ağzı nemden arındırılır, hidrojen oranı düşük sarf malzemesi seçilir. Isı girdisi fazla olursa ısı tesiri bölgesinde dayanım düşer; çok az olursa sertleşme ve çatlak riski artar.

İlave metal seçiminde ana metalle eşleşen sınıf ile bir kademe düşük dayanımlı sınıf arasında bilinçli bir karar verilir. Termal kesimde kenar sertleşmesi görülebilir; kalın kesitlerde kesim öncesi ısıtma ve sonrası yavaş soğutma uygulanır. Kaynak yöntemi talimatı, levha sertifikasındaki değerlerle birlikte hazırlanmalıdır.

S690QL sac bükülebilirliği ve soğuk şekil verme

S690QL yüksek akma dayanımı nedeniyle bükülürken daha büyük kuvvet ve daha geniş iç yarıçap ister. Yaylanma da S355 sınıfına göre belirgin biçimde fazladır; bu yüzden bükme sayısal katsayıyla değil denemeyle kesinleştirilir.

Bükme ekseni mümkünse haddeleme yönüne dik seçilir; yönü boyuna alan büküm hattında çatlak riski artar. Dar yarıçap, kesim kenarındaki sertleşmiş bölgeyle birleşince yırtılmaya yol açabilir. Bu yüzden kenar taşlanır, çapaklar alınır.

Pres kalıbının açıklığı ve zımba yarıçapı kalınlığa göre ayarlanır. Yaylanma payı tezgâhta ilk parçayla ölçülür. Büküm sonrası ısı vermek mekanik değerleri bozar; menevişleme sıcaklığının üzerine çıkılmamalıdır.

S690QL kullanım alanları nelerdir?

S690QL; mobil vinç kolu, yük taşıyıcı çerçeve, şase, bağlantı plakası ve ağır makine yapılarında kullanılır. Yüksek akma, kesiti inceltir ve yapı ağırlığını düşürür.

• Vinç bom ve ayakları
• Ağır nakliye şasesi ve römork kirişleri
• Makine gövdeleri ve bağlantı plakaları
• Soğuk iklimde çalışan taşıyıcı parçalar

Bu listede ortak nokta, yük altında ince kesit kullanma isteğidir. Kesit incelince kilo düşer, taşıma maliyeti azalır; öte yandan kaynak ve büküm işçiliği zorlaşır. Nihai karar, toplam maliyet üzerinden verilir.

S690QL kalitesi komşularıyla karşılaştırma ve fark

S690QL levha olarak su verilir ve menevişlenir (EN 10025-6); S700MC ise sıcak şerit olarak termomekanik haddelenir (EN 10149-2). İkisi aynı çelik değildir, adlarındaki 690 ile 700 yakınlığı yanıltır.

Üretim yolu farklıdır: S700MC haddede, S690QL ısıl işlem fırınında dayanım kazanır. Kalınlık aralığı da ayrışır; S700MC ince ve orta kalınlıkta şerit biçiminde bulunur, S690QL ise 150 mm kalınlığa kadar uzanan levha tarafındadır. -40 °C darbe şartı S690QL adında yazılıdır.

S355 ile S690QL arasındaki akma farkı iki katına yakındır. Bu fark, ST52 düzeyinde bir çeliğe göre çok daha ince kesit demektir; fakat kaynak ve şekillendirme kuralları da sıkılaşır. ST52 ile yetinilebilecek bir iş için S690QL ödemek gereksiz maliyettir.

S690QL sac sipariş bilgileri ve teslim notları

S690QL siparişinde sınıf adı tam yazılır, kalınlık ve ebat bildirilir, EN 10204 3.1 sertifikası ayrıca istenir. Darbe deneyi için -40 °C şartı sertifikada görünmelidir.

Sipariş notunda şunlar yer almalıdır: S690QL, EN 10025-6, kalınlık, genişlik x boy, adet ve teslim biçimi. Teslim, kesilmiş parça ya da paket levha olarak ayrılır; kesim isteniyorsa çizim ve tolerans da eklenir.

Belge tarafında 3.1 sertifikası ısı numarasını, kimyasal analizi, mekanik değerleri ve darbe sonucunu birlikte taşır. Gelen levhada etiket, ısı numarası ve sertifika eşleştirilir. Uyuşmazlık varsa kabul aşamasında bildirilir. Ekim 2026 döneminde toplam tutar ve ebat listesi mesajla paylaşılır.

Sık sorulan sorular

S690QL sacın metrekare ağırlığı nasıl bulunur?

kg/m² = kalınlık (mm) x 7,85 işlemi uygulanır. 12 mm için 94,2 kg/m², 1500x3000 plakada 423,9 kg bulunur.

S690QL EN standardında neye denk gelir?

S690QL, EN 10025-6 standardındaki su verilmiş ve menevişlenmiş yüksek mukavemetli yapı çeliği sınıfıdır. Malzeme numarası 1.8928'dir.

S690QL sac kaynakla birleştirilebilir mi?

Evet, edilir; ancak ön ısıtma, ısı girdisi ve hidrojen kontrolü kalınlığa göre planlanır. Yöntem, sertifikadaki değerlerle birlikte hazırlanmalıdır.

S690QL sacın tipik uygulamaları hangileri?

Vinç kolu, ağır şase, römork kirişi ve makine bağlantı plakası gibi yük altında ince kesit isteyen parçalarda kullanılır. Soğuk iklimde de -40 °C darbe şartı nedeniyle tercih edilir.

S690QL ve S700MC arasında ne fark var?

S690QL levha olarak su verilip menevişlenir ve EN 10025-6 kapsamındadır. S700MC ise sıcak şerit olarak termomekanik haddelenir ve EN 10149-2 kapsamındadır.

S690QL siparişine eşlik eden belge hangisi?

EN 10204 3.1 sertifikası istenir; ısı numarası, kimyasal analiz, mekanik değerler ve -40 °C darbe sonucu belgede yer almalıdır.

S690QL sacı hangi kalınlıklarda alabilirim?

S690QL levha olarak tedarik edilir; mekanik değerler üç kalınlık bandında verilir: 50 mm'ye kadar, 50-100 mm ve 100-150 mm. Fiyat tablosunda 5 ile 25 mm arası kalınlıklar yer alır.

S690QL çekme dayanımı kaç MPa olmalı?

50 mm'ye kadar 770-940 MPa, 50-100 mm arasında 760-930 MPa, 100-150 mm arasında 710-900 MPa istenir. Uzama asgari %14 olarak aranır.