Kedi Yolu

Kedi Yolu

Kedi yolu, çatı üzerinde bakım personelinin güvenle yürüdüğü sabit ve dar geçiş hattıdır. Bu sayfada konuyu boru metrajı tarafından ele alıyoruz: bir kedi yolunun çeliğinin büyük bölümü korkuluktan gelir ve korkuluk borudan kurulur.

Bir metre kedi yolunda kaç metre boru var?

İki tarafı korkuluklu, 1,5 metre dikme aralıklı standart bir hatta, bir metre yol için gereken boru uzunluğu şöyledir:

Eleman	Çap	Metre başına boru	kg/m	Metre başına ağırlık
Küpeşte (2 taraf)	Ø33,7 × 2,5	2,00 m	1,92	3,84 kg
Ara eleman (2 taraf)	Ø26,9 × 2,5	2,00 m	1,50	3,00 kg
Dikme (2 taraf, 1,5 m arayla)	Ø42,4 × 2,5	1,47 m	2,46	3,62 kg
Boru toplamı	—	5,47 m	—	10,46 kg

100 metrelik bir hat yaklaşık 547 metre boru ve 1,05 ton korkuluk çeliği demektir. Izgara, süpürgelik ve ayaklar bunun dışındadır.

Çap seçimi neyi değiştirir?

Küpeşteyi Ø33,7’den Ø42,4’e çıkarmak, metre ağırlığını 1,92’den 2,46 kg’a taşır; iki taraflı bir hatta bu metre başına yaklaşık 1,1 kg ek demektir. 100 metrede 110 kilogram. Buna karşılık kalın küpeşte hem elle kavramada hem darbe dayanımında daha iyidir. Karar, hattın kullanım yoğunluğuna göre verilir: seyrek kullanılan bakım hatlarında Ø33,7 yeterlidir.

Et kalınlığı: görünmeyen fark

Aynı çapta 2,0 mm ile 3,0 mm et kalınlığı arasında metre ağırlığı yaklaşık %45 değişir. Ø42,4 borunun 2,0 mm eti 1,99 kg/m, 3,0 mm eti 2,91 kg/m’dir. Teklifler karşılaştırılırken yalnız çap değil et kalınlığı da yazılı olmalıdır; “Ø42 korkuluk borusu” ifadesi tek başına bir fiyat karşılaştırmasına yetmez. EN 10219’da et toleransı ±%10 olduğu için, sınırda üretilmiş bir boru nominal ağırlığın belirgin altında kalabilir.

Boy planı ve fire

Boru standart 6 metre boyda gelir. Kedi yolu korkuluğunda küpeşte parçaları 6 metrelik boydan kesilir; dikmeler 1,1 metre boyunda olduğu için bir boydan beş dikme çıkar ve 0,5 metre fire kalır. Dikme boyunu 1,2 metreye çıkarmak (taban plakası kaynağı için pay bırakmak) bu fireyi sıfıra indirir. Yüz metrelik bir hatta bu plan, yaklaşık bir boy borunun tasarrufu demektir.

Galvaniz: imalat sonrası daldırma

Korkuluk borularının birleşimi kaynaklıysa, galvanizleme bütün kaynaklar bittikten sonra yapılmalıdır. Önceden galvanizli boruyu kaynatmak kaplamayı yakar, çinko oksit dumanı üretir ve kaynak dikişini gözenekli bırakır. Kelepçeli sistemlerde ise galvanizli boru doğrudan kullanılabilir; bu, sonradan eklenecek ya da değiştirilecek hatlarda pratik avantajdır.

Ayak ve çatı bağlantısı

Kedi yolu ayakları çatı örtüsüne değil, altındaki aşığa bağlanır. Ayak gövdesi genellikle kutu profilden yapılır — düz yüzeyi taban plakası kaynağını ve cıvata deliğini kolaylaştırır. Boru ayak kullanılacaksa ucuna düz bir taban plakası kaynatılır. Örtüden geçen her cıvata su geçirmez manşonla kapatılır; bu detay atlanırsa hattın kendisi sağlam kalsa bile çatı sızdırır.

Sık sorulan sorular

Korkulukta boru yerine kutu profil kullanılabilir mi?

Kullanılabilir; dikme ve ara elemanda yaygındır. Küpeştede ise boru tercih edilir çünkü elle kavramaya uygundur ve köşesi yoktur. Aynı dayanım için kutu profil genellikle biraz daha ağır gelir.

Dikme aralığı ne kadar olmalı?

1,2–1,5 metre standarttır. Aralığı 2 metreye açmak dikme sayısını azaltır ama küpeştede sehim ve titreşim başlar; bu durumda küpeşte çapı bir kademe büyütülmelidir. İki seçeneğin toplam kilogramı karşılaştırılarak karar verilir.

Boru metrajı nasıl çıkarılır?

Hat uzunluğu × (küpeşte + ara eleman sayısı) + dikme sayısı × dikme boyu. İki taraflı bir hatta küpeşte ve ara eleman ikişer kez sayılır. Çıkan metretül, boru çapının kg/m değeriyle çarpılarak tonaja çevrilir ve %5 kesim firesi eklenir.