Endüstriyel altyapı projelerinden petrokimya tesislerine, çelik konstrüksiyon yapılardan hassas makine imalatına kadar her alanda taşıyıcı ve transfer elemanı olarak kullanılan çelik boru ürünleri, günümüz mühendisliğinin en temel yapı taşıdır. Projenin statik yüküne, korozyon riskine ve içinden geçecek akışkanın basıncına göre borunun üretim şekli, et kalınlığı ve malzeme kalitesi hayati önem taşır.
Bu merkez sayfada endüstriyel standartları, ölçü tablolarını ve piyasa maliyetlerini inceleyebilir; aradığınız spesifik boru türünün detaylarına ilgili alt kategorilerimizden doğrudan ulaşabilirsiniz.
Çelik Boru Türleri Nelerdir?
Kullanım yerine göre devasa boyutlara veya milimetrik hassasiyetlere ulaşabilen çelik borular, temelde üretim metodolojisine ve yüzey koruma özelliklerine göre sınıflandırılır.
Üretim Şekline Göre Çelik Borular (Dikişli ve Dikişsiz)
Basınç ve mukavemet gereksinimleri, borunun kaynaklı (dikişli) veya kaynaksız (dikişsiz) olmasını belirler.
- Dikişli Borular: Genellikle rulo sacların bükülüp boylamasına kaynaklanmasıyla (ERW/SAW) üretilir. Standart tesisatlarda ve yapısal uygulamalarda kullanılır. Üretim sürecinde yapısal profillerden farklı olarak, yassı sıcak haddelenmiş DD11 veya kendine has çekme özellikleriyle Erdemir 6222 gibi sac kaliteleri yerine formlamaya daha uygun karbon çelikleri tercih edilir.
- Dikişsiz Borular: Kütük çeliğin sıcak formda delinmesiyle kaynak izi olmadan üretilir. Yüksek bar basıncına ve patlama riskine karşı en dirençli gruptur. Ağır sanayi projelerindeki hidrolik ve buhar hatları için çelik çekme ve dikişsiz boru sayfamızı inceleyebilir, genel pazar analizleri için dikişsiz çelik boru fiyatları verilerini de referans alabilirsiniz.
Kaplama ve Malzeme Türüne Göre Çelik Borular (Galvaniz, Paslanmaz, Siyah)
Korozyon (paslanma) direnci, projenin ömrünü belirleyen en kritik faktördür.
- Siyah Boru: Üzerinde koruyucu bir kaplama bulunmayan, kapalı devre sistemlerde ve kaynaklı imalatlarda kullanılan siyah boru serileridir.
- Galvaniz Boru: Çeliğin ömrünü uzatmak için sıcak daldırma yöntemiyle çinko havuzlarında kaplanmasıyla elde edilen galvaniz boru, açık hava ve nemli ortamlarda paslanmaya karşı yüksek direnç gösterir.
- Paslanmaz Boru: Asidik ortamlar, tuzlu su ve gıda hijyeni gerektiren hatlarda, içerdiği krom ve nikel sayesinde asla korozyona uğramayan paslanmaz boru sistemleri (304, 316 kalite) zorunludur. Küresel metal borsalarındaki değişimlere bağlı endeksler için paslanmaz boru fiyatları tabloları düzenli olarak takip edilmelidir.
Kullanım Amacına Göre (Demir ve DKP Borular)
- Demir Boru: Genel konstrüksiyon, çit direği ve iskele kurulumlarında maliyet avantajı sağlayan standart demir boru türleridir. Piyasadaki geniş arz-talep dengesini demir boru fiyatları analizleri üzerinden inceleyebilirsiniz.
- DKP Boru: Soğuk çekim işlemiyle üretilen, yüzey hassasiyeti mükemmel olan ve otomotiv, mobilya gibi alanlarda bükülmeye, boyanmaya uygun DKP boru seçenekleridir.
Çelik Boru Ölçüleri ve Ağırlık Hesaplama Standartları
Projelerde statik yük analizi ve nakliye hesaplamaları için boru çapı (dış çap) ve et kalınlığı belirleyicidir. Aşağıdaki “Master Tablo”, endüstride en çok kullanılan temel inç ve milimetre karşılıkları ile boru tiplerine göre 1 metrelik ağırlık kıyaslamalarını içermektedir.
| Anma Çapı (İnç) | Dış Çap (mm) | Et Kalınlığı Seçeneği | Siyah / Demir Boru Ağırlığı | Galvaniz Boru Ağırlığı | Dikişsiz Boru (SCH40) Ağırlığı |
|---|---|---|---|---|---|
| 1/2″ | 21.3 mm | 2.60 mm – 2.77 mm | 1.21 kg/mt | 1.22 kg/mt | 1.27 kg/mt |
| 3/4″ | 26.9 mm | 2.60 mm – 2.87 mm | 1.56 kg/mt | 1.57 kg/mt | 1.68 kg/mt |
| 1″ | 33.7 mm | 3.20 mm – 3.38 mm | 2.41 kg/mt | 2.43 kg/mt | 2.50 kg/mt |
| 1 1/4″ | 42.4 mm | 3.20 mm – 3.56 mm | 3.10 kg/mt | 3.13 kg/mt | 3.38 kg/mt |
| 1 1/2″ | 48.3 mm | 3.20 mm – 3.68 mm | 3.56 kg/mt | 3.60 kg/mt | 4.05 kg/mt |
| 2″ | 60.3 mm | 3.60 mm – 3.91 mm | 5.03 kg/mt | 5.10 kg/mt | 5.44 kg/mt |
| 3″ | 88.9 mm | 4.00 mm – 5.49 mm | 8.36 kg/mt | 8.53 kg/mt | 11.29 kg/mt |
| 4″ | 114.3 mm | 4.50 mm – 6.02 mm | 12.20 kg/mt | 12.50 kg/mt | 16.07 kg/mt |
Güncel Çelik Boru Fiyatları Nasıl Belirlenir?
Boru fiyatları; üretim metoduna (kaynaklı/kaynaksız), koruyucu kaplamasına (çinko/boya) ve alaşımına (karbon/paslanmaz) göre ciddi farklılıklar gösterir. LME (Londra Metal Borsası) kurları ve cevher fiyatlarına göre şekillenen perakende/toptan 6 metrelik standart boy fiyat göstergeleri aşağıdaki Master Tabloda özetlenmiştir.
| Ölçü ve Standart | Demir / Siyah Boru (6 Mt) | Galvaniz Boru (6 Mt) | Paslanmaz (304) Boru (6 Mt) | Dikişsiz Boru (St37/St52 – mt) |
|---|---|---|---|---|
| 1/2″ (21.3 mm) | $ 6.50 – $ 7.50 | $ 8.50 – $ 10.50 | $ 28.00 – $ 30.00 | $ 3.50 / mt |
| 1″ (33.7 mm) | $ 14.00 – $ 16.00 | $ 18.50 – $ 22.40 | $ 45.00 – $ 48.00 | $ 6.10 / mt |
| 1 1/2″ (48.3 mm) | $ 22.00 – $ 25.00 | $ 32.00 – $ 34.50 | $ 66.00 – $ 70.00 | $ 9.50 / mt |
| 2″ (60.3 mm) | $ 28.00 – $ 32.00 | $ 41.00 – $ 48.50 | $ 84.00 – $ 90.00 | $ 14.00 / mt |
| 3″ (88.9 mm) | $ 48.00 – $ 55.00 | $ 65.00 – $ 81.00 | $ 185.00 – $ 195.00 | $ 28.00 / mt |
| 4″ (114.3 mm) | $ 62.00 – $ 72.00 | $ 85.00 – $ 115.00 | $ 240.00 – $ 260.00 | $ 36.00 / mt |
Çelik Boru Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Çelik boru mu daha sağlam demir boru mu?
Endüstriyel terminolojide “demir boru” olarak bilinen ürünler aslında karbon alaşımlı çelik borulardır. Saf demir doğada kırılgan olduğu için boru üretiminde daima karbon ile alaşımlandırılarak (çelikleştirilerek) kullanılır. En sağlam seri ise et kalınlığı artırılmış “çelik çekme (dikişsiz)” borulardır.
Boru çaplarında “Parmak” ve “İnç” aynı şey midir?
Evet, tesisat dilinde “1 parmak boru” ifadesi tam olarak “1 İnç (1″)” ölçüsüne denk gelir ve dış çapı 33.7 mm’dir.
Çelik boru fiyatları neye göre artar?
Et kalınlığı arttıkça birim ağırlık (kg) artacağı için boy fiyatı yükselir. Ayrıca ürünün galvanizle kaplanması veya paslanmaz (krom/nikel) alaşımlı olması maliyeti doğrudan katlayan unsurlardır.
