Kenet Çatı
Kenet Çatı
Kenet çatı, sacın vidalanmadan kenarlarının kıvrılıp birbirine kenetlenmesiyle kapatıldığı örtü sistemidir. Bu sayfada konuyu çatının altındaki boru ve profil iskeleti tarafından ele alıyoruz: kenet sistem, taşıyıcıdan trapez örtüye göre farklı şeyler ister ve karar çoğu zaman örtüde değil aşıkta verilir.
Kenet çatı taşıyıcıdan ne ister?
Trapez sac, kendi hadvesiyle 1,2–3 metre arası açıklığı kendi başına geçer; kenet levhası ise düz bir sactır ve yükü kendi başına geçemez. Bu yüzden kenet sistem ya sık aşık ya sürekli bir mesnet yüzeyi ister. Pratikte aşık aralığı 1,0 metre civarına iner. Aynı çatıda trapezden kenete geçildiğinde aşık sayısı iki katına çıkabilir — bu, örtü farkından daha büyük bir maliyet kalemidir.
| Aşık aralığı | Trapez örtü | Kenet örtü |
|---|---|---|
| 1,0 m | Fazlasıyla yeterli | Uygun |
| 1,5 m | 27/200 ile uygun | Kalın sac + sık klips gerekir |
| 2,0 m | 38/151 ya da 55/900 | Ara aşık gerekir |
| 3,0 m | 75/825 | Sürekli altlık gerekir |
Aşık olarak boru mu profil mi?
Çatı aşığında üç seçenek yaygındır: kutu profil, C/Z büküm profil ve boru. Boru aşık, dairesel kesiti sayesinde her yönde aynı atalet momentini verir ve burulmaya karşı kapalı kesitlerin en dayanıklısıdır; bu yüzden eğik yüzeylerde ve kavisli çatılarda tercih edilir. Buna karşılık kenet klipsinin düz bir oturma yüzeyine ihtiyacı vardır — boru aşık kullanılıyorsa klips altına düz bir plaka ya da lama kaynatılır.
| Aşık | Örnek kesit | kg/m | Kenet klipsi için |
|---|---|---|---|
| Kutu profil | 60 × 40 × 2 mm | 2,96 kg | Doğrudan vidalanır |
| Kutu profil | 80 × 40 × 3 mm | 5,19 kg | Doğrudan vidalanır |
| Boru | Ø60,3 × 3 mm | 4,24 kg | Düz plaka/lama gerekir |
| Boru | Ø76,1 × 3 mm | 5,41 kg | Düz plaka/lama gerekir |
| C profil | C 120 × 50 × 2 mm | 3,45 kg | Doğrudan vidalanır |
Kavisli kenet çatı ve boru iskelet
Kenet sistemin güçlü olduğu alanlardan biri kavisli örtülerdir: levha soğuk bükümle yay biçimine getirilebilir. Bu tür çatılarda iskelet çoğunlukla borudan kurulur, çünkü boru soğuk bükümle düzgün bir yay verir ve kaynak birleşimleri her açıda çalışır. Kutu profil bükümde köşelerinden buruşur; kavisli iskelette bu yüzden boru tercih edilir.
Yağmur suyu hattı
Kenet çatı düşük eğimlerde çalıştığı için su, dereye trapez örtüye göre daha yavaş ulaşır ve dere kesiti daha kritik hâle gelir. İniş borusu çapı, topladığı çatı alanına göre seçilir; kabaca her 100 m² çatı alanı için Ø100 mm bir iniş borusu kabul edilir, şiddetli yağış bölgelerinde bu değer daraltılır. Boru çapının yetersiz kaldığı çatılarda dere taşar ve su doğrudan yapıya girer.
Galvanik uyum
Çatı örtüsü, dere, iniş borusu ve taşıyıcı çoğu zaman farklı malzemelerden olur. Kural: suyun aktığı yönde daha soy metal yukarıda bulunmamalıdır. Galvanizli bir kenet çatının altında bakır iniş borusu kullanılabilir; tersi — bakır dereden galvanizli boruya akan su — çinkoyu hızla yer. Paslanmaz bağlantı elemanı galvanizli sacla birlikte sorunsuz kullanılır, çünkü temas alanı küçüktür.
Karar sırası
- Çatı eğimi belirlenir — %8 altındaysa kenet güçlü aday
- Mevcut ya da planlanan aşık aralığı ölçülür
- Aşık aralığı 1,5 m üstündeyse ek profil tonajı hesaplanır
- Kavisli yüzey varsa iskelet boru olarak planlanır
- Dere ve iniş borusu çapları çatı alanına göre seçilir
Sık sorulan sorular
Kenet çatı için hangi boru çapı aşık olur?
Açıklığa ve yüke göre değişir; 1 metre aşık aralığında ve normal kar yükünde Ø60,3 × 3 mm yaygındır, açıklık arttıkça Ø76,1 ve üzerine çıkılır. Boru aşık kullanılacaksa klips oturma yüzeyi için üstüne lama kaynatılması planlanmalıdır.
Mevcut trapez çatının aşıkları kenet için yeterli mi?
Çoğu zaman değildir. Trapez örtü geniş aralık geçebildiği için aşıklar seyrek konulmuştur. Kenete geçilecekse ya ara aşık eklenir ya mevcut trapez üzerine Z profil ve sürekli altlık kurulur. İki seçeneğin tonajı karşılaştırılmalıdır.
Boru iskelette kenet çatı sızdırır mı?
İskelet malzemesi su geçirmezliği etkilemez; sızıntı her zaman örtü detaylarından çıkar. Boru iskeletin tek etkisi klips montaj yüzeyidir: düz oturma sağlanmazsa klips eğik oturur ve kenet hattı düzgün kapanmaz.
